Kto stworzył format HEIC?
Zapytaj dziesięciu osób, kto stworzył format HEIC, a dziewięć odpowie: Apple. To zrozumiałe skojarzenie, bo to iPhone rozniósł ten format po świecie. I mimo wszystko jest błędne. Prawdziwi autorzy pracowali nad specyfikacją lata wcześniej, w komitetach normalizacyjnych i laboratoriach fińskiego producenta telefonów.
HEIC opracowała grupa MPEG działająca w ramach ISO/IEC, a specyfikację opublikowano w połowie 2015 roku jako normę ISO/IEC 23008-12. Kluczowy wkład inżynierski i implementację referencyjną wniosła Nokia Technologies, a kompresję HEVC stworzył zespół JCT-VC w 2013 roku. Apple jedynie przyjęło gotowy standard w 2017 roku.
Nie, Apple nie wymyśliło HEIC
Skojarzenie „HEIC to format Apple” jest tak silne, że trudno z nim dyskutować. Pliki z rozszerzeniem .heic masowo pojawiły się w świadomości użytkowników dopiero wtedy, gdy iPhone zaczął je zapisywać domyślnie. Jeśli ktoś po raz pierwszy zetknął się z tym rozszerzeniem, przenosząc zdjęcia z telefonu na komputer z Windows, naturalnie obwinia producenta telefonu.
Tyle że chronologia nie zostawia tu miejsca na wątpliwość. Apple ogłosiło przejście na nowy format podczas konferencji WWDC w czerwcu 2017 roku, a wdrożyło je we wrześniu tego samego roku razem z iOS 11. W tym momencie oficjalna specyfikacja leżała skończona i opublikowana od dwóch lat. To była adopcja, nie wynalazek.
Różnica jest istotna nie tylko dla porządku historycznego. Wpływa na to, kto kontroluje rozwój formatu, kto pobiera opłaty licencyjne i dlaczego gdzie używany jest HEIC wygląda dziś tak, a nie inaczej.
MPEG, czyli kto naprawdę napisał specyfikację
Autorem formatu jest MPEG, czyli Moving Picture Experts Group. To grupa robocza działająca w strukturach międzynarodowych organizacji normalizacyjnych ISO oraz IEC, znana przede wszystkim z norm dla wideo i dźwięku: od MPEG-1 i formatu MP3, przez MPEG-2 stosowany na płytach DVD, po kontener MP4.
Prace ruszyły w 2013 roku od ustalenia wymagań. Zamysł był konkretny: potrzebny jest nowoczesny kontener na zdjęcia, który wykorzysta postępy w kompresji wideo i nie będzie tkwił w ograniczeniach formatu z początku lat dziewięćdziesiątych. Efektem została norma ISO/IEC 23008-12, sfinalizowana w połowie 2015 roku i opisująca High Efficiency Image File Format, w skrócie HEIF.
Warto zapamiętać rozróżnienie, bo bywa źródłem zamieszania:
- HEIF to nazwa standardu kontenera, czyli sposobu, w jaki dane są poukładane w pliku.
- HEIC to markowy wariant tego standardu, w którym obrazy skompresowano kodekiem HEVC.
- HEVC (H.265) to sam algorytm kompresji, całkowicie odrębna norma.
Kontener to opakowanie, kodek to zawartość. Te dwie rzeczy powstawały równolegle, ale w innych zespołach i mają innych autorów. Jeśli chcesz zajrzeć głębiej w strukturę takiego pliku, opisujemy dokładnie, czym jest plik HEIC.
Kontener HEIF to szczególny przypadek ISO Base Media File Format, tej samej bazowej konstrukcji, na której opiera się MP4. Zdefiniowano ją już w 2001 roku jako ISO/IEC 14496-12. Strukturalnie zdjęcie HEIC i film MP4 są kuzynami: ten sam system zagnieżdżonych pudełek z danymi, tylko jeden ułożony pod obrazy nieruchome, a drugi pod wideo. MPEG nie budowało HEIC od zera, tylko przemontowało dwie dekady własnej inżynierii kontenerów.
Rola Nokii: inżynierowie stojący za standardem
Za normami stoją zawsze konkretne firmy, które oddelegowały do prac swoich inżynierów. W przypadku HEIF najmocniej odcisnęła się Nokia Technologies, dział badawczo-patentowy fińskiego producenta. To on wniósł kluczowy wkład techniczny w kształt specyfikacji.
Nokia zrobiła też coś, co realnie przesądziło o losach formatu: opublikowała implementację referencyjną. Kod trafił publicznie na GitHuba pod adresem github.com/nokiatech/heif, dzięki czemu producenci sprzętu i autorzy oprogramowania nie musieli odczytywać setek stron normy i zgadywać, jak dokładnie zapisać plik. Dostali działający punkt odniesienia.
Do tego doszła decyzja licencyjna. Nokia udostępniła swoje patenty dotyczące samego kontenera HEIF bez opłat w zastosowaniach niekomercyjnych. To usunęło jedną z barier wejścia i wyjaśnia, dlaczego kontener przyjął się w kamerach i telefonach różnych producentów.
Hojność Nokii dotyczy kontenera, a nie kompresji w jego wnętrzu. Dekodowanie HEVC obciążone jest opłatami patentowymi, które zbierają pule licencyjne MPEG LA oraz Access Advance. To główny powód, dla którego Chrome, Firefox i Edge nigdy nie dodały obsługi HEIC, a Microsoft każe płacić za rozszerzenie HEVC w Windows 10.
Skąd wzięła się kompresja, czyli HEVC
Serce HEIC, czyli algorytm decydujący o tym, że plik waży tak mało, powstało w jeszcze innym miejscu. Kodek HEVC, znany również jako H.265, ustandaryzował w 2013 roku zespół JCT-VC, czyli Joint Collaborative Team on Video Coding.
Nazwa „joint” nie jest ozdobnikiem. JCT-VC było wspólnym przedsięwzięciem MPEG oraz VCEG, grupy ekspertów wideo działającej przy ITU-T, czyli w zupełnie innej rodzinie standardów telekomunikacyjnych. Dwa konkurujące ze sobą światy normalizacyjne zebrały swoich najlepszych inżynierów, żeby zbudować kodek na tyle wydajny, by udźwignąć wideo 4K.
HEIC korzysta z tej pracy w sposób pomysłowy. Zdjęcie zapisane w tym formacie to w uproszczeniu pojedyncza klatka wideo HEVC, umieszczona w kontenerze przystosowanym do obrazów nieruchomych. Cała ogromna inwestycja w kompresję filmów została przy okazji przekierowana na fotografię.
Po co w ogóle tworzyć nowy format zdjęć
JPG pochodzi z 1992 roku i jak na swój wiek radzi sobie zaskakująco dobrze. Ma jednak ograniczenia, których nie da się obejść bez zerwania z jego konstrukcją:
- Jeden obraz na plik, bez możliwości spięcia serii ujęć w jedną całość.
- Brak przezroczystości, więc żadnego kanału alfa.
- Kolor ograniczony do 8 bitów na kanał, co zamyka drogę do HDR.
- Kompresja projektowana pod sprzęt sprzed trzydziestu lat, dziś zwyczajnie nieekonomiczna.
Nowy standard odpowiadał na każdy z tych punktów. Pliki HEIC bywają zwykle o 40 do 50 procent mniejsze niż JPG przy porównywalnej jakości wizualnej. Kontener przechowuje wiele obrazów naraz, mapy głębi wykorzystywane w trybie portretowym, kanał alfa, kolor do 16 bitów z HDR, sekwencje i serie zdjęć, a nawet edycje nieniszczące zapisane jako instrukcje do zastosowania na oryginale. Praktyczne konsekwencje tej różnicy rozkładamy na czynniki pierwsze w porównaniu HEIC czy JPG.
Oś czasu powstania HEIC
Najkrótsza odpowiedź na pytanie o autorstwo mieści się na jednej osi czasu. Zwróć uwagę na dystans między finalizacją normy a momentem, w którym format trafił do masowego użytkownika. Pod grafiką znajdziesz te same daty w formie tabeli, z pełnymi opisami.
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1992 | Powstaje JPG, format, który przez kolejne dekady zdominuje fotografię cyfrową. Jego własną historię opisujemy w artykule kto stworzył format JPG. |
| 2001 | Opublikowany zostaje ISO Base Media File Format (ISO/IEC 14496-12), fundament przyszłych kontenerów MP4 i HEIF. |
| 2013 | MPEG ustala wymagania dla nowego formatu obrazu. W tym samym roku zespół JCT-VC finalizuje kodek HEVC (H.265). |
| połowa 2015 | Norma ISO/IEC 23008-12, czyli HEIF, zostaje oficjalnie sfinalizowana. To moment narodzin formatu. |
| czerwiec 2017 | Apple ogłasza na WWDC przejście na HEIC w swoim ekosystemie. |
| wrzesień 2017 | iOS 11 i macOS High Sierra trafiają do użytkowników z HEIC jako formatem domyślnym. |
| 2019 | Android 10 dodaje obsługę zapisu zdjęć w HEIC. |
| 2020 i później | Canon, Sony, Nikon, Fujifilm i Hasselblad wprowadzają zapis 10-bitowych zdjęć HDR w HEIF do aparatów. |
Co się wydarzyło po adopcji przez Apple
Decyzja Apple z 2017 roku nie stworzyła formatu, ale bez niej HEIC prawdopodobnie pozostałby ciekawostką normalizacyjną. Z dnia na dzień setki milionów urządzeń zaczęły produkować pliki, których reszta świata nie umiała otworzyć. To wygenerowało presję: producenci systemów, programów graficznych i usług chmurowych musieli dodać obsługę, bo użytkownicy przestali mieć wybór.
Android dołączył w 2019 roku wraz z wersją 10. Producenci aparatów poszli tą samą drogą, bo dziesięciobitowy HDR w rozsądnym rozmiarze pliku to argument, którego JPG nie jest w stanie postawić. Równolegle jednak rosła kontra. AVIF, oparty na kodeku AV1, oraz JPEG XL powstały po to, żeby dostarczyć te same możliwości bez rachunku licencyjnego. Przeglądarki poszły właśnie w tę stronę i spośród dużych graczy praktycznie tylko Safari obsługuje HEIC natywnie.
Stąd sytuacja, którą znasz z codziennego użycia: telefon zapisuje HEIC, ale formularz na stronie urzędu, portal ogłoszeniowy czy starszy program do obróbki żądają JPG. Web wciąż należy do JPG i nic nie wskazuje, żeby miało się to szybko zmienić.
Jeśli utknąłeś z plikami, których nie przyjmuje serwis internetowy, nie musisz instalować żadnych dodatków ani rozszerzeń systemowych. Wystarczy konwerter HEIC na JPG działający w przeglądarce. Twoje zdjęcia nie opuszczają wtedy komputera.
Napisy końcowe: kto za co odpowiada
Format HEIC nie ma jednego autora i to jest jego najważniejsza cecha organizacyjna. Powstał z kilku warstw, z których każda ma innego twórcę i inny status prawny.
| Podmiot | Wkład |
|---|---|
| MPEG (ISO/IEC) | Autor specyfikacji HEIF, norma ISO/IEC 23008-12, finalizacja w połowie 2015 roku. |
| Nokia Technologies | Główny wkład inżynierski, implementacja referencyjna, patenty na kontener udostępnione bez opłat do użytku niekomercyjnego. |
| JCT-VC (MPEG i VCEG) | Kodek HEVC / H.265 z 2013 roku, czyli kompresja odpowiadająca za mały rozmiar plików. |
| MPEG LA, Access Advance | Pule patentowe pobierające opłaty za HEVC, główna przeszkoda w obsłudze HEIC przez przeglądarki. |
| Apple | Adopcja i popularyzacja od 2017 roku, wdrożenie w iOS 11 i macOS High Sierra. |
Kiedy więc następnym razem ktoś powie, że HEIC to wymysł Apple, masz gotową odpowiedź. Format zaprojektowali eksperci MPEG przy dużym udziale Nokii, kompresję dostarczył wspólny zespół MPEG i ITU-T, a Apple po prostu nacisnęło przełącznik, który sprawił, że format przestał być zapisem w dokumencie normalizacyjnym i stał się rzeczywistością w twojej galerii zdjęć.
Najczęstsze pytania
Czy Apple stworzyło format HEIC?
Nie. Apple przyjęło gotowy standard, ogłaszając to na WWDC w czerwcu 2017 roku i wdrażając go we wrześniu 2017 wraz z iOS 11 oraz macOS High Sierra. Specyfikacja była wtedy skończona od dwóch lat. Apple odpowiada za popularyzację formatu, nie za jego wynalezienie.
Kto formalnie opublikował normę HEIC?
Norma nosi oznaczenie ISO/IEC 23008-12 i została opracowana przez grupę MPEG działającą w strukturach ISO i IEC. Prace nad wymaganiami ruszyły w 2013 roku, a dokument sfinalizowano w połowie 2015 roku.
Czym różni się HEIF od HEIC?
HEIF (High Efficiency Image File Format) to nazwa całego standardu kontenera. HEIC to jego konkretny wariant, w którym obrazy w środku skompresowano kodekiem HEVC. Każdy plik HEIC jest plikiem HEIF, ale nie każdy HEIF jest HEIC. Więcej o samej budowie pliku znajdziesz w osobnym wpisie.
Jaką rolę odegrała Nokia?
Nokia Technologies była jednym z głównych autorów technicznych standardu i opublikowała implementację referencyjną na GitHubie (github.com/nokiatech/heif). Firma udostępniła też swoje patenty na sam kontener HEIF bez opłat licencyjnych do zastosowań niekomercyjnych.
Dlaczego HEIC nie działa w większości przeglądarek?
Powodem jest kompresja HEVC, obciążona opłatami patentowymi pobieranymi przez pule licencyjne MPEG LA i Access Advance. Chrome, Firefox i Edge nigdy nie dodały obsługi HEIC. Spośród dużych przeglądarek robi to praktycznie tylko Safari.
Co zrobić, gdy serwis nie przyjmuje pliku HEIC?
Najprościej zamienić go na uniwersalny format. Skorzystaj z naszego konwertera HEIC na JPG, który przetwarza zdjęcia bezpośrednio w przeglądarce, bez wysyłania ich na serwer.
