HEIC czy JPG, czym się różnią?

Pełna tabela porównawcza

Zanim wejdziemy w szczegóły, całe porównanie w jednym miejscu. Dalsze sekcje tłumaczą, co każdy z tych wierszy oznacza w praktyce.

Rozmiar pliku

To najczęściej podawany argument za HEIC i akurat ten jest w pełni zasłużony. Przy porównywalnej jakości wizualnej plik HEIC waży o 40–50% mniej niż ten sam kadr zapisany jako JPG. Nie chodzi o żadną sztuczkę, tylko o dwie dekady rozwoju technik kompresji, które dzielą oba formaty.

Policzmy na konkretach. Jeśli Twoja rolka aparatu w JPG zajmuje 4 GB, ta sama biblioteka w HEIC zmieści się w okolicach 2 GB. Przy telefonie z 64 GB pamięci to różnica między „ciągle usuwam zdjęcia” a „mam spokój”. Przy backupie w chmurze to połowa transferu i połowa rachunku za miejsce.

Warto jednak zauważyć jedną rzecz: ta oszczędność działa tam, gdzie plik faktycznie leży. Kiedy wysyłasz zdjęcie mailem albo wrzucasz na portal, i tak najczęściej powstaje z niego JPG, więc korzyść z mniejszego pliku znika po drodze. Ten rachunek zysków i strat rozpisaliśmy dokładniej w tekście o tym, czy warto konwertować HEIC na JPG.

Jakość i kompresja

JPG korzysta z transformaty kosinusowej opisanej w 1992 roku przez grupę Joint Photographic Experts Group. To rozwiązanie sprawdzone i szybkie, ale zaprojektowane w czasach, gdy zdjęcie miało kilkaset kilobajtów, a nie kilkanaście megapikseli. HEIC pakuje obraz kodekiem HEVC (H.265), wystandaryzowanym w 2013 roku przez wspólny zespół MPEG i ITU-T, czyli tym samym, który obsługuje wideo 4K.

Obie kompresje są stratne, więc żadna nie zwróci Ci danych, które raz wyrzuciła. Różnica polega na tym, ile trzeba wyrzucić, żeby zejść do zadanego rozmiaru. HEVC dzieli obraz na bloki o zmiennej wielkości i lepiej przewiduje ich zawartość, dlatego przy silnej kompresji HEIC rzadziej pokazuje kwadraciki i obwódki wokół krawędzi, które w JPG widać na jednolitym niebie albo na tekście.

Do tego dochodzi kwestia kolejnych zapisów. JPG nakłada kompresję za każdym razem, gdy zapisujesz plik, więc zdjęcie wielokrotnie otwierane, poprawiane i zapisywane traci przy każdej rundzie. HEIC w ekosystemie Apple obchodzi ten problem inaczej, o czym za chwilę przy metadanych.

Głębia koloru i HDR

JPG jest zamknięty w 8 bitach na kanał koloru, czyli około 16,7 miliona odcieni. Brzmi dużo, dopóki nie zobaczysz zachodu słońca z widocznymi pasami zamiast płynnego przejścia. To właśnie banding, klasyczne ograniczenie ośmiu bitów.

HEIC obsługuje do 16 bitów, a nowoczesne telefony zapisują zwykle 10 lub 12 bitów. Więcej bitów to płynniejsze gradienty i znacznie większy zapas przy edycji, bo rozjaśnianie cieni nie rozsypuje się od razu na plamy.

Drugi element to HDR. HEIC potrafi przenieść prawdziwe zdjęcie HDR, z krzywymi transferu PQ lub HLG, i pokazać je na ekranie z odpowiednim zakresem jasności. JPG nie ma takiej możliwości w ogóle, więc konwersja HDR do JPG zawsze oznacza spłaszczenie obrazu do zakresu standardowego. Nie zawsze wygląda to źle, ale zawsze coś tracisz. Jeżeli chcesz zrozumieć od podstaw, czym jest plik HEIC i co dokładnie potrafi przechowywać, zacznij od tamtego tekstu.

Przezroczystość i wiele obrazów w pliku

JPG nie obsługuje kanału alfa. Nigdy nie obsługiwał i nie zacznie. Jeśli zapiszesz logo z przezroczystym tłem jako JPG, tło zrobi się białe albo czarne, i nie da się tego odkręcić bez wracania do oryginału.

HEIC przezroczystość obsługuje, choć w praktyce rzadko jest do tego używany, bo w tej roli od lat króluje PNG. Porównaniu tych dwóch poświęciliśmy osobny tekst o tym, co wybrać, gdy stawiasz na szali HEIC czy PNG.

Ciekawiej wygląda druga cecha: HEIC jest kontenerem, więc w jednym pliku może siedzieć wiele obrazów naraz. Stąd biorą się serie zdjęć, sekwencje i Live Photos zapisane jako jeden plik zamiast kilkudziesięciu. Tam też lądują mapy głębi, dzięki którym telefon potrafi po fakcie zmienić rozmycie tła w trybie portretowym.

JPG jest w tym miejscu prosty do bólu: jeden plik, jeden obraz, koniec. To ograniczenie, ale też powód, dla którego JPG nigdzie się nie zacina.

Metadane EXIF

Tu formaty są bliżej siebie, niż się wydaje. Oba przenoszą EXIF i XMP, czyli datę wykonania, model aparatu, czas naświetlania, przysłonę, ISO, orientację i lokalizację GPS. Konwersja HEIC na JPG w porządnym narzędziu te dane zachowuje, więc chronologia zdjęć i mapy w galerii dalej działają.

HEIC dokłada jednak coś, czego JPG nie ma: edycje nieniszczące zapisane wewnątrz pliku. Kadrowanie czy obrót o 90 stopni trafiają do pliku jako instrukcja, a nie jako przepisane piksele. Dzięki temu możesz w telefonie cofnąć zmiany nawet po miesiącach, a oryginał pozostaje nietknięty. W JPG każda taka poprawka to nowy zapis i kolejna runda kompresji.

Zgodność, czyli sedno sprawy

Wszystkie przewagi techniczne HEIC rozbijają się o jedną ścianę i to ona decyduje, czym naprawdę jest ten format w codziennym użyciu. JPG rozumie dosłownie wszystko: każda przeglądarka od lat 90., każdy system, każdy program, każda drukarka i każdy automat w punkcie fotograficznym. HEIC rozumie znacznie węższy krąg urządzeń.

W przeglądarkach natywnie obsługuje go praktycznie tylko Safari. Chrome, Firefox i Edge nie dlatego, że nie potrafią, ale dlatego, że dekodowanie HEVC objęte jest opłatami patentowymi, których producenci przeglądarek nie chcą na siebie brać. To decyzja biznesowa i nic nie wskazuje, żeby miała się szybko zmienić.

Na Windowsie sytuacja się poprawiła. Windows 11 w wersji 22H2 i nowszej ma obsługę HEIF wbudowaną. Windows 10 wymaga doinstalowania ze Sklepu rozszerzenia HEIF Image Extensions, a do pełnej obsługi także HEVC Video Extensions, które jest płatne. Bez tego zobaczysz puste miniatury i komunikat o nieobsługiwanym formacie.

W programach graficznych jest nierówno. Photoshop otwiera 8-bitowe pliki HEIC, ale nie potrafi ich zapisać. GIMP radzi sobie z formatem od wersji 2.10.2 z maja 2018 roku. Discord nie obsługuje HEIC w ogóle. A najwięcej problemów sprawiają formularze: portale rekrutacyjne, systemy ubezpieczycieli, urzędowe uploady i starsze systemy CMS regularnie odrzucają plik z rozszerzeniem .heic, często bez sensownego komunikatu.

Wydajność i obsługa sprzętowa

Mniejszy plik nie bierze się z niczego. HEVC jest dużo bardziej wymagający obliczeniowo niż stary dobry JPEG, zarówno przy kodowaniu, jak i przy odczycie. Na iPhone’ach i nowszych Makach nie czuć tego wcale, bo dekodowanie HEVC obsługuje dedykowany blok sprzętowy w procesorze. Telefon zapisuje serię zdjęć w HEIC i nie mruga okiem.

Problem zaczyna się tam, gdzie takiego wsparcia nie ma. Starszy laptop, tani komputer biurowy albo serwer bez akceleracji muszą policzyć wszystko procesorem, więc otwieranie folderu z setką plików HEIC potrafi się dłużyć, a generowanie miniatur zjada zasoby. JPG dekoduje się tak szybko i tak tanio, że nikt już o tym nie myśli.

Pośrednio dokłada się do tego licencja. Skoro producenci oprogramowania unikają HEVC z powodu opłat, obsługa HEIC bywa dokładana z zewnątrz i działa wolniej niż rozwiązania natywne. JPG takich obciążeń nie ma, więc jego dekodery są wszędzie i są dopracowane.

Który format wybrać do czego

Nie ma tu jednej dobrej odpowiedzi, jest za to prosty podział ról. HEIC jest formatem roboczym Twojego telefonu, JPG jest formatem wymiany ze światem.

Zostań przy HEIC, gdy:

• przechowujesz zdjęcia w telefonie i zależy Ci na miejscu, bo dostajesz dwa razy więcej kadrów w tej samej pamięci;
• fotografujesz w HDR albo w trybie portretowym i chcesz zachować dodatkowe dane;
• archiwizujesz zbiory wewnątrz ekosystemu Apple, gdzie i tak wszystko się otworzy;
• planujesz później edytować zdjęcia i przyda Ci się zapas 10 lub 12 bitów koloru.

Wybierz JPG, gdy:

• wysyłasz zdjęcie mailem lub komunikatorem do kogoś spoza Apple;
• wgrywasz plik do formularza, systemu rekrutacyjnego albo portalu ubezpieczyciela;
• przekazujesz zdjęcia użytkownikowi Windowsa lub Androida, żeby nie tłumaczyć mu instalacji dodatków;
• drukujesz w automacie albo w laboratorium fotograficznym;
• pracujesz w programie, który HEIC nie zapisze, jak Photoshop;
• publikujesz na forum, Discordzie lub starszej stronie;
• nie wiesz, co ma po drugiej stronie odbiorca. JPG działa zawsze.

Praktyczny wniosek jest taki: nie musisz wybierać raz na zawsze. Zostaw telefonowi HEIC, a kiedy plik ma opuścić Twoje urządzenie, przepuść go przez konwerter HEIC na JPG i wyślij dalej wersję, którą przyjmie każdy. Trzymaj HEIC u siebie, w świat wysyłaj JPG i konwertuj wtedy, gdy te dwa światy się spotykają.