HEIF: co to jest, czym różni się od HEIC i jak zamienić na JPG

Co to jest HEIF

HEIF, czyli High Efficiency Image File Format, to format pliku dla obrazów opracowany przez grupę MPEG, tę samą, która stoi za MP4 i kodekami wideo. Prace zakończyły się w 2015 roku, a norma nosi numer ISO/IEC 23008-12. Implementację referencyjną napisała Nokia, a do domów trafił za sprawą Apple, które w 2017 roku z iOS 11 zaczęło zapisywać w nim wszystkie zdjęcia z iPhone. Historię standardu opisaliśmy osobno w tekście kto stworzył format HEIC.

Kluczowe słowo w nazwie to „File Format”, a nie „kompresja”. HEIF nie mówi, jak ścisnąć piksele. Mówi, jak poukładać w jednym pliku obraz, jego miniaturę, dane EXIF, ewentualną mapę głębi, kanał przezroczystości albo całą sekwencję zdjęć, i jak to wszystko opisać, żeby program wiedział, co jest czym. Jest to ten sam pomysł, na którym opiera się MP4: pudełko z przegródkami, do którego można włożyć zawartość skompresowaną różnymi kodekami. Zresztą HEIF jest zbudowany na tym samym fundamencie co MP4, na tak zwanym ISO Base Media File Format, dlatego plik HEIC zaczyna się od tych samych bajtów ftyp, co film z telefonu.

Ta konstrukcja tłumaczy wszystkie codzienne zaskoczenia: dlaczego jeden format ma cztery rozszerzenia, dlaczego „obsługa HEIF” w Windows nie wystarcza do otwarcia zdjęcia i dlaczego plik z aparatu Canon wygląda inaczej niż z iPhone, choć oba są HEIF.

HEIF a HEIC: pudełko i zawartość

HEIC to plik HEIF, w którym obraz został skompresowany kodekiem HEVC, znanym też jako H.265. Litera „C” na końcu oznacza właśnie obraz zakodowany tym kodekiem. Kiedy Apple wybrało HEVC do zdjęć, przyjęło dla nich rozszerzenie .heic, i to ono stało się w praktyce synonimem całego formatu. Budowę takiego pliku rozbieramy na części w artykule co to jest plik HEIC.

Do tego samego pudełka można włożyć obraz skompresowany innym kodekiem. Gdy jest to AV1, plik nazywa się AVIF i ma rozszerzenie .avif; przeglądarki internetowe otwierają go od 2020 roku i coraz więcej stron używa go zamiast JPG. Norma dopuszcza też HEIF z obrazem w zwykłym JPEG, ale w praktyce takich plików prawie nie ma. Dla użytkownika istotne są trzy odmiany: HEIC z iPhone, HEIF albo HIF z aparatów i Samsunga oraz AVIF ze stron WWW.

Z tej budowy wynika najważniejsza rzecz: program, który chce otworzyć plik HEIF, musi rozumieć i pudełko, i kodek w środku. Rozumienie pudełka jest darmowe i proste. Rozumienie HEVC wymaga dekodera, a ten jest obłożony opłatami patentowymi, o czym za chwilę przy okazji Windows.

Skąd .heic, .heif, .hif i .avif

Cztery rozszerzenia, dwa kodeki, jeden kontener. Tabela porządkuje, co jest czym i skąd się bierze.

Producenci aparatów wybrali .hif celowo, żeby odróżnić swoje pliki w 10 bitach od zdjęć z telefonów. Technicznie różnica sprowadza się do ustawień kodeka: telefon zapisuje 8 bitów na kanał, aparat 10, co daje cztery razy więcej odcieni w każdym kanale koloru. Program, który obsługuje tylko 8 bitów, otworzy plik z iPhone, ale przy pliku z Canona pokaże błąd albo przekłamane kolory, mimo że rozszerzenie i kontener są „takie same”. Kto dokładnie zapisuje w HEIF i w jakiej odmianie, zebraliśmy w artykule gdzie używany jest format HEIC.

HEIF, HEIC i HEVC: trzy skróty, trzy różne rzeczy

Te trzy nazwy mieszają się najczęściej, a Google dostaje sporo zapytań w rodzaju „HEVC na JPG”. Rozplątanie jest proste, jeśli trzymać się podziału na pudełko, plik i kodek.

HEVC to kodek, czyli algorytm kompresji, opracowany w 2013 roku głównie z myślą o wideo 4K. iPhone zapisuje nim filmy w plikach .mov (ustawienie „Wysoka wydajność” w aparacie) i tym samym kodekiem kompresuje pojedyncze klatki, które lądują w plikach .heic. Kodek sam w sobie nie jest plikiem, więc „konwersja HEVC na JPG” nie ma sensu dosłownego. W praktyce, gdy ktoś tak pisze, ma na myśli jedno z dwóch:

• Zdjęcie HEIC. Wtedy rozwiązaniem jest zwykła konwersja HEIC na JPG, taka sama jak dla każdego zdjęcia z iPhone.
• Klatka z filmu HEVC. Wtedy potrzebny jest zrzut klatki, nie konwerter obrazów. Na Macu: otwórz film w QuickTime Player, zatrzymaj na właściwej klatce, wybierz Edycja, potem Kopiuj, a następnie w Podglądzie Plik i Nowy ze schowka, i zapisz jako JPG. W Windows i na Linuksie zrobi to VLC: menu Wideo, potem Zrób zrzut ekranu. Na iPhone najprościej zatrzymać film w aplikacji Zdjęcia i zrobić zrzut ekranu, kosztem rozdzielczości ekranu zamiast pełnej.

Dla porządku: HEIF to pudełko, HEIC to pudełko z zawartością HEVC, a HEVC to sposób ściśnięcia zawartości. Zdjęcie z iPhone to „HEVC w HEIF”, film z iPhone to „HEVC w MOV”.

Co potrafi HEIF, czego nie umie JPG

Gdyby chodziło tylko o mniejsze pliki, Apple mogłoby zostać przy JPG z mocniejszą kompresją. Kontener HEIF wnosi jednak kilka rzeczy, których JPEG sprzed ponad trzydziestu lat nie ma i mieć nie będzie.

• Połowa miejsca przy tej samej jakości. HEVC kompresuje mniej więcej dwa razy wydajniej niż JPEG. Zdjęcie 12 megapikseli zajmuje około 2 MB zamiast 3 do 4 MB. Zmierzone liczby są w porównaniu HEIC czy JPG.
• Do 16 bitów na kanał. JPEG ma 8 bitów, czyli 256 odcieni na kanał. HEIF w aparatach używa 10 bitów, czyli 1024 odcieni, co w HDR daje płynne niebo bez pasów.
• Kilka obrazów w jednym pliku. Seria zdjęć, oryginał plus wersja po edycji, obraz plus jego mapa głębi do efektu portretowego. iPhone trzyma w HEIC także miniaturę, dzięki czemu galeria przewija się szybko.
• Edycja bez niszczenia. Kadrowanie, obrót i nakładki mogą być zapisane jako instrukcje obok nienaruszonego obrazu. Cofnięcie edycji to usunięcie instrukcji, a nie odzyskiwanie pikseli.
• Przezroczystość i kafelki. HEIF ma kanał alfa, którego JPEG nie ma. Duże obrazy może dzielić na kafelki: iPhone zapisuje zdjęcie jako siatkę kafelków 512 na 512 pikseli, co pozwala szybko podejrzeć fragment bez dekodowania całości.

Cena za to wszystko to zgodność. JPEG otwiera każde urządzenie wyprodukowane po 1992 roku, HEIF wymaga dekodera HEVC, który w komputerach z Windows nadal nie jest standardem. Dlatego sensowna strategia dla większości osób brzmi: zdjęcia trzymaj w HEIF, a wysyłaj w JPG. Kiedy konwersja się opłaca, a kiedy nie, tłumaczymy w tekście czy warto konwertować HEIC na JPG.

Rozszerzenia obrazów HEIF w Windows: co dokładnie zainstalować

To najczęstszy punkt, w którym użytkownicy się gubią, i nie ma w tym ich winy. W sklepie Microsoft są dwa dodatki o podobnych nazwach, a Windows przy próbie otwarcia pliku podsuwa tylko jeden z nich.

1. Rozszerzenia obrazów HEIF (HEIF Image Extensions) są darmowe. Uczą system kontenera: po instalacji Windows wie, że plik .heic lub .heif to obraz, i potrafi odczytać jego metadane. Samego zdjęcia jeszcze nie wyświetli.
2. Rozszerzenia wideo HEVC (HEVC Video Extensions) uczą system kodeka. Dopiero z nimi aplikacja Zdjęcia, Paint i podgląd w Eksploratorze pokazują obraz. Microsoft sprzedaje ten dodatek za kilka złotych, bo płaci za niego opłaty licencyjne. Na części komputerów, zwłaszcza z procesorami Intel i AMD kupionych z preinstalowanym systemem, producent dołożył wersję „od producenta urządzenia”, która jest darmowa, ale sklep nie zawsze ją pokazuje.

W Windows 11 sytuacja jest lepsza: obsługa kontenera HEIF jest wbudowana, a dekoder HEVC bywa dostępny bez dopłaty, jeśli ma go karta graficzna. Które dokładnie wersje systemu co potrafią i jak sprawdzić, czy dodatek HEVC już masz, opisujemy w poradniku HEIC na JPG w Windows 10 i 11. Tam też są sposoby na przeglądanie HEIF bez wydawania złotówki, na przykład darmowe przeglądarki, które mają własny dekoder.

HEIF na Macu, iPhone, Androidzie i w przeglądarce

Poza Windows sytuacja jest prostsza, choć nie wszędzie jednakowa. Skrót dla każdego systemu:

• Mac. Od macOS High Sierra z 2017 roku system czyta HEIF natywnie, łącznie z plikami .hif z aparatów. Podgląd, Zdjęcia i Finder pokazują wszystko bez dodatków, a Finder umie też konwertować przez Szybkie czynności.
• iPhone i iPad. Rodzimy format od iOS 11. Pliki .heif z Samsunga i .hif z aparatu importują się do Zdjęć bez problemu.
• Android. Obsługa HEIF trafiła do systemu w Androidzie 9 z 2018 roku, ale dekodowanie HEVC zależy od sprzętu. Nowsze telefony otwierają HEIC i HEIF w galerii, starsze albo tańsze pokazują pusty kafelek. Samsung od Galaxy S10 sam potrafi zapisywać zdjęcia w HEIF, opcja siedzi w ustawieniach aparatu.
• Przeglądarki. Safari otwiera HEIC i HEIF (na Macu i iPhone). Chrome, Firefox i Edge nie otwierają ich wcale, choć wszystkie trzy otwierają AVIF. Dlatego zdjęcie HEIC wrzucone bezpośrednio na stronę WWW zobaczą tylko użytkownicy Apple.
• Linux. GNOME i KDE czytają HEIF po zainstalowaniu pakietu z libheif, zwykle dostępnego w repozytorium dystrybucji. Ta sama biblioteka napędza większość konwerterów online, w tym nasz.

Pełną listę programów i sposobów na każdym urządzeniu, od darmowych przeglądarek po chmurę, zebraliśmy w tekście jak otworzyć plik HEIC; wszystko, co tam napisano o HEIC, dotyczy też plików .heif i .hif.

Jak zamienić HEIF na JPG

Najkrótsza droga nie wymaga żadnego dekodera na Twoim komputerze, bo całą pracę wykonuje przeglądarka i serwer. Link poniżej otwiera konwerter z nagłówkiem ustawionym już na „HEIF na JPG”, choć ten sam konwerter przyjmie też .heic i .hif, bo rozpoznaje pliki po zawartości, nie po rozszerzeniu.

1. Otwórz konwerter HEIF na JPG. W nagłówku zobaczysz „Konwertuj HEIF na JPG”.
2. Przeciągnij pliki na niebieskie pole albo kliknij je i wskaż zdjęcia. Na telefonie stuknij pole i wybierz zdjęcia z galerii albo z aplikacji Pliki.
3. Konwersja startuje sama. Kliknij Pobierz JPG przy zdjęciu albo Pobierz wszystko (ZIP), jeśli było ich więcej.

Plik z aparatu w 10 bitach zostaje zapisany jako JPG w 8 bitach, w pełnej rozdzielczości i z jakością 92 na 100. Dane EXIF, w tym data i model aparatu, przechodzą do JPG. Jeśli zamiast JPG potrzebujesz PNG, WebP albo PDF, wybierz je jako format docelowy w nagłówku; osobne poradniki mamy dla HEIC na PNG i HEIC na PDF.

Bez internetu zamienisz HEIF na JPG na Macu przez Finder (prawy przycisk, Szybkie czynności, Konwertuj obraz), w Windows przez Paint po zainstalowaniu obu dodatków ze sklepu, a w wierszu poleceń jedną komendą ImageMagick, która rozumie wszystkie odmiany kontenera:

magick mogrify -format jpg -quality 92 *.heif *.hif *.heic

Dziewięć sposobów z krokami dla każdego systemu zebraliśmy w poradniku jak przekonwertować HEIC na JPG. Każdy z nich działa identycznie dla plików .heif i .hif.

HEIF z aparatu: kiedy zostawić, kiedy konwertować

Canon, Sony, Fujifilm i Nikon dodały HEIF jako trzeci format zapisu obok JPG i RAW, i ma on konkretne zastosowanie: zdjęcia HDR w 10 bitach, które na ekranie HDR wyglądają lepiej niż JPG, a ważą kilka razy mniej niż RAW. Jeśli robisz zdjęcia dla siebie, oglądasz je na nowym telewizorze albo iPhone i obrabiasz w Lightroomie, HEIF jest dobrym wyborem i nie ma powodu go konwertować.

Konwersja na JPG ma sens w trzech sytuacjach: gdy zdjęcia idą do klienta, drukarni albo mediów społecznościowych, które HEIF nie przyjmą; gdy przeglądasz je na komputerze z Windows bez dodatków; i gdy chcesz mieć pewność, że za dziesięć lat otworzy je dowolny program. Rozsądny kompromis to zostawienie oryginałów HIF w archiwum i wysyłanie wersji JPG, tak samo jak z RAW.

Jeżeli natomiast fotografujesz w JPG plus HEIF „na wszelki wypadek” i nie używasz HDR, wyłącz HEIF w menu aparatu. Podwójny zapis zajmuje miejsce na karcie i wydłuża zapis serii, a bez ekranu HDR i edycji w 10 bitach nic z tego nie zyskujesz.

HEIF, JPG, PNG, WebP i AVIF w tabeli

Z tabeli widać, dlaczego AVIF rośnie kosztem HEIF na stronach WWW: ten sam kontener, podobna wydajność, ale kodek bez opłat licencyjnych, więc otwiera go każda przeglądarka. W telefonach i aparatach HEIF pozostanie jednak na długo, bo HEVC ma sprzętowe wsparcie w każdym nowym procesorze, a Apple nie zamierza zmieniać domyślnego formatu zdjęć. Dla użytkownika oznacza to jedno: pliki HEIF będą się pojawiać coraz częściej, a umiejętność zamiany ich na JPG w kilka sekund pozostanie przydatna.